Uzaktan Çalışmada Ev Kazasında İşveren Sorumluluğu

1. Genel Hukuki Çerçeve ve İş Kazası Tanımı Yargı kararlarında iş kazası ve işverenin sorumluluğu, temel olarak 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 13. maddesi ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun 3. maddesi çerçevesinde değerlendirilmektedir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2017/2194 E., 2019/584 K. sayılı kararında belirtildiği üzere, bir olayın iş kazası sayılabilmesi için sigortalının işyerinde bulunduğu sırada veya işin yürütümü nedeniyle meydana gelmiş olması gerekmektedir. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2016/9772 E., 2016/13922 K. sayılı kararında ise 506 sayılı Kanun (ve paralelindeki 5510 sayılı Kanun) uyarınca iş kazası hallerinin sınırlayıcı nitelikte olduğu, bu haller dışında kalan olayların iş kazası kabul edilemeyeceği vurgulanmıştır. 2. Çalışma Saatleri ve İşle İlliyet Bağı Kriteri Uzaktan çalışma veya evde meydana gelen kazalara dair doğrudan bir emsal bulunmamakla birlikte, yargı kararları "çalışma saatleri" ve "işverenin talimatı" unsurlarını ön plana çıkarmaktadır: • Mesai Saatleri İçinde Görev İfası: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2024/7343 E., 2024/8009 K. sayılı kararında, mesai saatleri içerisinde verilen bir görevin ifası sırasında (işyeri dışında olsa dahi) gerçekleşen kazayı iş kazası olarak onamıştır. Benzer şekilde, 2024/13340 E., 2025/3353 K. sayılı kararda, mesai saatleri içinde iş görevi dönüşü sırasında meydana gelen kaza iş kazası sayılmıştır. • İşverenin Talimatı ve Denetimi: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2021/10682 E., 2022/2201 K. sayılı kararında, işyeri dışında dahi olsa işverenin talimatı ile hareket edildiği durumlarda illiyet bağının kurulduğu belirtilmiştir. Buna karşın, 2023/2194 E., 2023/1940 K. sayılı kararda, mesai saatleri içinde olsa dahi işverenin göreviyle ilgili olmayan, şahsi bir iş (boya-badana) sırasında meydana gelen kazanın iş kazası sayılamayacağı hükme bağlanmıştır.Zımni Onay ve İşyeri Yakınlığı: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2024/10124 E., 2024/13160 K. sayılı kararında, mesai saatleri içinde işyeri yakınında gerçekleşen ve işverenin zımni onayıyla yapılan bir faaliyet sırasındaki kaza iş kazası kabul edilmiştir. Bu yaklaşım, uzaktan çalışmada evin "işyeri" olarak genişletilip genişletilemeyeceği hususunda dolaylı bir değerlendirme alanı sunmaktadır. 3. İşverenin Sorumluluğu ve Kusur Değerlendirmesi İşverenin sorumluluğu, kaza ile iş arasındaki illiyet bağına ve iş sağlığı güvenliği önlemlerine dayanmaktadır: • Gözetme Borcu: Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2021/297 E., 2022/1760 K. sayılı kararında, işverenin İş Kanunu md. 77 ve TBK md. 417 uyarınca iş sağlığı ve güvenliği önlemlerini alma yükümlülüğü vurgulanmıştır. Ancak işçinin ağır kusurunun illiyet bağını kesebileceği belirtilmiştir. • İşyeri Tanımının Genişliği: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi, 2014/10933 E., 2015/13255 K. sayılı kararında, sigortalının işyerinde istirahat ettiği sırada geçirdiği kalp krizini dahi "işyerinde bulunma" kriteri nedeniyle iş kazası saymıştır. Bu geniş yorum, uzaktan çalışma saatlerinde evin işyeri statüsünde değerlendirilmesi durumunda işverenin sorumluluğunun doğabileceğine işaret etmektedir. • Talimat Yokluğu ve Şahsi İşler: Yargıtay 10. Hukuk Dairesi’nin 2025/7566 E., 2025/15307 K. sayılı kararında, işverenin emir ve talimatı dışında, üçüncü bir şahsın evinde meydana gelen kazada işverenin sorumluluğu reddedilmiş ve uyuşmazlık haksız fiil kapsamında değerlendirilmiştir. 4. İkincil Kaynaklar ve Sigorta Kapsamı İkincil bilgi sağlayan kaynaklar, işverenin sorumluluğunun poliçe ve görevlendirme şartlarıyla genişleyebileceğini göstermektedir: • İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2022/179 E., 2024/700 K. sayılı kararında (İkincil Kaynak), işçinin poliçede belirtilen riziko adresi dışında bir yerde kaza geçirmesine rağmen, "işveren tarafından görev ile başka bir yere gönderilmesi" klozu uyarınca kazanın teminat kapsamında olduğu ve işverenin rücu ödemelerinden sorumlu tutulabileceği belirtilmiştir. Sonuç ve Değerlendirme İncelenen yargı kararlarında, uzaktan çalışma döneminde evde meydana gelen kazalara ilişkin doğrudan ve spesifik bir hüküm bulunmamaktadır. Ancak mevcut içtihatlar ışığında; kazanın mesai saatleri içerisinde gerçekleşmesi, işverenin talimatı veya işin yürütümü ile illiyet bağının bulunması ve işverenin denetim/gözetim yetkisinin devam etmesi durumunda, evin fiili bir işyeri olarak kabul edilerek olayın iş kazası sayılması ve işverenin kusuru oranında sorumlu tutulması mümkündür. Buna karşın, işverenin talimatı dışındaki şahsi işler veya mesaisaati dışındaki olaylarda illiyet bağının kesildiği ve işverenin sorumluluğunun ortadan kalktığı görülmektedir (Yargıtay 10. HD, 2024/2029 E., 2025/1638 K.). Uzaktan çalışma modeline özgü sorumluluk sınırlarının belirlenmesi için somut olayın delillerle (mesai kayıtları, görev emirleri, tanık beyanları) desteklenmesi zorunludur.