Ceza Zamanaşımı – Dava Zamanaşımı (TCK 66 – 68. Madde)

Ceza Zamanaşımı – Dava Zamanaşımı (TCK 66 – 68. Madde)

calendar_today
1. Dava (Suç) Zamanaşımı Süreleri Dava zamanaşımı, suçun işlendiği tarihten itibaren belirli bir sürenin geçmesiyle devletin cezalandırma yetkisinin sona ermesini ifade eder. Yargıtay kararlarında bu süreler, suçun gerektirdiği cezanın üst sınırına göre belirlenmektedir. A. 5237 Sayılı TCK Kapsamında Dava Zamanaşımı (Kaynak: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 18.06.2020, E. 2020/839, K. 2020/7339; Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 17.11.2025, E. 2025/4118, K. 2025/9709) | Suçun Gerektirdiği Ceza (Üst Sınır) | lağan Dava Zamanaşımı (m. 66) | lağanüstü (Kesintili) Zamanaşımı (m. 67/4) | | :--- | :--- | :--- | | Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 30 Yıl | 45 Yıl | | Müebbet hapis | 25 Yıl | 37 Yıl 6 Ay | | 20 yıldan aşağı olmamak üzere hapis | 20 Yıl | 30 Yıl | | 5 yıldan fazla ve 20 yıldan az hapis | 15 Yıl | 22 Yıl 6 Ay | | 5 yıldan fazla olmamak üzere hapis veya adlî para cezası | 8 Yıl | 12 Yıl | • Çocuklar İçin İndirimli Süreler: Fiili işlediği sırada 12-15 yaş arası çocuklar için sürelerin yarısı; 15-18 yaş arası için üçte ikisi uygulanır (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 26.04.2011, E. 2011/50, K. 2011/67). B. 765 Sayılı (Mülga) TCK Kapsamında Dava Zamanaşımı (Kaynak: Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 06.02.2020, E. 2020/449, K. 2020/2682; Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.03.2016, E. 2015/599, K. 2016/99) | Suçun Gerektirdiği Ceza (Üst Sınır) | lağan Dava Zamanaşımı (m. 102) | lağanüstü (Kesintili) Zamanaşımı (m. 104/2) || :--- | :--- | :--- | | Ağırlaştırılmış müebbet ve müebbet ağır hapis | 20 Yıl | 30 Yıl | | 20 seneden aşağı olmamak üzere muvakkat ağır hapis | 15 Yıl | 22 Yıl 6 Ay | | 5 seneden fazla ve 20 seneden az ağır hapis/hapis | 10 Yıl | 15 Yıl | | 5 seneden fazla olmamak üzere hapis/ağır hapis/para cezası | 5 Yıl | 7 Yıl 6 Ay | | 1 aydan fazla hafif hapis veya 30 liradan fazla hafif para cezası | 2 Yıl | 3 Yıl | | Diğer kabahatler | 6 Ay | 9 Ay | 2. Ceza (İnfaz) Zamanaşımı Süreleri İkincil Kaynak Notu: Aşağıdaki ceza zamanaşımı süreleri, araştırma notlarında yer alan ikincil bilgi sağlayan Yargıtay kararlarından (Yargıtay 1. Ceza Dairesi'nin 2023/5814, 2018/1472, 2024/7159 ve 2020/3382 sayılı kararları) derlenmiştir. Ceza zamanaşımı, hükmün kesinleştiği veya infazın kesintiye uğradığı günden itibaren işlemeye başlar. | Mahkum lunan Ceza Miktarı | 5237 Sayılı TCK (m. 68) | 765 Sayılı TCK (m. 112) | | :--- | :--- | :--- | | Ağırlaştırılmış müebbet hapis | 40 Yıl | 30 Yıl | | Müebbet hapis | 30 Yıl | 30 Yıl | | 20 yıl ve daha fazla süreli hapis | 24 Yıl | 24 Yıl | | 5 yıldan fazla hapis | 20 Yıl | 20 Yıl | | 5 yıla kadar hapis ve adlî para cezası | 10 Yıl | 10 Yıl | | Hafif hapis (1 aydan fazla) | - | 4 Yıl | | Diğer cezalar | - | 18 Ay | 3. Haksız Fiil ve Uzamış (Ceza) Zamanaşımı İlişkisi Hukuk mahkemelerindeki tazminat davalarında, fiilin aynı zamanda bir suç teşkil etmesi durumunda, ceza kanunlarında öngörülen daha uzun zamanaşımı süreleri uygulanır. • Genel Kural (TBK m. 72 / KTK m. 109): Zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren 2 yıl, her halde 10 yıl. • Uzamış Zamanaşımı: Eğer fiil bir suç ise ve ceza zamanaşımı süresi daha uzunsa, bu süre uygulanır (BAM İstanbul 8. HD, 27.12.2018, E. 2018/3421, K. 2018/1631). • Örnek Uygulama: Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda (TCK 85/1), ceza zamanaşımı süresi 15 yıl olarak kabul edilmekte ve tazminat davası bu süre içinde açılabilmektedir (BAM İstanbul 8. HD, 02.02.2023, E. 2021/147, K. 2023/85). 4. Zamanaşımını Durduran ve Kesen Önemli HallerYargı kararlarında zamanaşımı sürelerinin hesaplanmasında dikkate alınan kritik hukuki müesseseler şunlardır: • Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB): HAGB kararının kesinleşmesiyle dava zamanaşımı durur. Denetim süresi içinde kasıtlı bir suç işlenmesi halinde, zamanaşımı yeni suçun işlendiği tarihten itibaren kaldığı yerden işlemeye devam eder (Yargıtay Ceza Genel Kurulu, 01.03.2016, E. 2015/599, K. 2016/99). • Zamanaşımını Kesen İşlemler (TCK m. 67/2): Şüphelinin ifadesinin alınması veya sorgusu, iddianame düzenlenmesi, mahkûmiyet hükmü kurulması gibi işlemler zamanaşımını keser ve süreyi yeniden başlatır. • Ceza Zamanaşımının Kesilmesi: Mahkûmiyet hükmünün infazı için yapılan tebligat veya hükümlünün yakalanması ceza zamanaşımını keser (Yargıtay 1. Ceza Dairesi, 03.05.2024, E. 2024/1075, K. 2024/3133). Yeterli Kaynak Bulunmayan Hususlar: Araştırma notlarında tüm suç tipleri için tek tek ceza üst sınırları ve bunlara tekabül eden özel zamanaşımı süreleri liste halinde sunulmamış; genel kategoriler üzerinden bilgi verilmiştir.

İlgili Makaleler

Hukuki Bir Konuda Danışmanlık mı İstiyorsunuz?

Uzman avukatlarımızla görüşmek ve hukuki sürecinizi profesyonel bir şekilde yönetmek için bizimle iletişime geçin.